Η Μίνα Χειμώνα και ο Κωνσταντίνος Φάμης, που πρωταγωνιστούν στην εκπληκτική παράσταση Βρυκόλακες, οι οποία θα παρουσιαστεί στη Χαλκίδα στις 18/1, μιλούν αποκλειστικά στο eviaportal.gr.
Eviaportal.gr: Πέστε μας λίγα λόγια για το έργο; Τι πραγματεύεται; Και τι θα παρακολουθήσει το κοινό της Χαλκίδας;
M.X.: Το σπουδαίο αυτό έργο του Ερρίκου Ίψεν είναι διαχρονικό με την έννοια ότι πραγματεύεται αξίες και θέματα σημαντικά που διατρέχουν την κοινωνική δομή και ζωή των απλών ανθρώπων. Διαφαίνεται η διαφορά στις κοινωνικές τάξεις . Ο εγκλωβισμός και η καταπίεση της σύγχρονης και ανελέητης εποχής που διανύουμε και που αυτές μας υποβάλλουν σε συγκεκριμένη συμπεριφορά και στάση ζωής, εξακολουθούν να υφίστανται . Τα πρέπει, τα δήθεν, οι θεσμοί, οι υποχρεώσεις… πιέζουν την ανθρώπινη ψυχή. Ειδικά αυτήν την περίοδο που η αξιοπρέπεια και ο ψυχισμός έχει πλέον συντριβεί… Ο άνθρωπος στον Ίψεν, υποκύπτει σε μια αόρατη Μοίρα που του προκαθορίζει το μέλλον του και το τέλος… Σαν ένας άλλος “Οιδίπους ” παραμένει τυφλός… μέχρι τη στιγμή της αποκάλυψης της αλήθειας… και όπως αναφέρει η Κα Άλβινγκ : «Όλοι μας δεν τρέμουμε από φόβο μπροστά στο φώς;…». Έτσι λοιπόν αντιστέκεται με όση δύναμη του απομένει…για να ξαναβρεί τον εαυτό του, – που έχει “βρυκολακιάσει ” από τις παρωχημένες ιδέες ,τις παλιές αντιλήψεις και τις ξεπερασμένες πεποιθήσεις που τον στοιχειώνουν…- αγωνίζεται να βγει από το πετσί του … και να ξαναγεννηθεί…στο φώς… στην αλήθεια…
Κ.Φ.: Οι «Βρυκόλακες» του Ίψεν γράφτηκαν το 1881 και είναι ένα από τα σπουδαιότερα θεατρικά κείμενα παγκοσμίως.
Το έργο έγινε γνωστό στην Ελλάδα το 1950 από την Κατίνα Παξινού στο ρόλο της κας Άλβινγκ και τον Αλέξη Μινωτή στο ρόλο του Όσβαλντ αντίστοιχα.
Φυσικά ο τίτλος του έργου είναι συμβολικός. Οι Βρυκόλακες στον Ίψεν είναι οι παλιές ιδέες, οι προκαταλήψεις, ο νόμος, η τάξη και γενικότερα ότι μας στοιχειώνει-μας ρουφά το αίμα- και δε μας αφήνει να ζήσουμε τη χαρά της ζωής.
Eviaportal.gr: Ο δικός σας ο ρόλος ποιος είναι;
Μ.Χ.: Η Κυρία Άλβινγκ των «Βρυκολάκων» είναι, ένα από τα πιο σύνθετα και δυσερμήνευτα πρόσωπα του έργου. Παραπέμπει σε πρόσωπα της αρχαίας τραγωδίας. Δεν είναι απλώς θύμα. Παλεύει για να κερδίσει. Δεν είναι τυχαία γυναίκα. Υπέπεσε η ίδια σε ένα τραγικό λάθος, στηρίζοντας τη ζωή της σε ένα ψέμα που η ίδια είχε επινοήσει, έχοντας προδώσει τη φύση και την ελευθερία της. Παντρεύτηκε χωρίς αγάπη, υποτάχτηκε στην οικογένειά της, έκανε ένα πλούσιο γάμο. Όταν συνειδητοποίησε τη δυστυχία της, τη διαφθορά του άντρα της, θέλησε να σπάσει τα δεσμά. Όμως και πάλι υποτάχτηκε σε αυτό που η κοινωνία θεωρεί «ηθικό καθήκον». Θυσιάστηκε για εκείνον που περιφρονούσε, απέκρυψε τις παρεκτροπές του από όλους, ακόμα και από το ίδιο της το παιδί. Του έμαθε να λατρεύει τον πατέρα του και το παιδί έγινε για εκείνη το επίκεντρο. Τώρα που πέθανε ο άντρας της, συλλογίζεται τη χαμένη της ζωή… Μια ορμητική ανταρσία βράζει μέσα της. Οι ελπίδες της συγκεντρώνονται στο γιό της, που γύρισε πια κοντά της αναγνωρισμένος καλλιτέχνης. Η ψυχή του είναι αγνή αλλά κουβαλάει μέσα του το σαθρό παρελθόν του πατέρα του…. Ο γιός της δεν είναι η δική της προέκταση… Αποδεικνύεται η ενσάρκωση του πατέρα του… ο Βρυκόλακάς του.
Κ.Φ.: Στο έργο υποδύομαι τον Όσβαλντ, το μοναδικό γιο της Έλεν Άλβινγκ και του –πεθαμένου και έκλυτου- Άλβινγκ. Ο Όσβαλντ είναι ο αθώος της όλης ιστορίας. Εκπροσωπεί στο έργο την ελευθερία και τη χαρά για ζωή. Η μητέρα του τον έστειλε στη Γαλλία από πολύ μικρό, θέλοντας να αποφύγει τη συναναστροφή του γιού της με τον έκφυλο πατέρα του. Του δημιούργησε την ιδεώδη εικόνα ενός πατέρα- μέσα από τα γράμματα που του έστελνε. Ο Όσβαλντ, 27 χρονών τώρα, επιστρέφει στο σπίτι του στη Νορβηγία έχοντας μια πολύ σοβαρή αρρώστια. Πάσχει από μαλάκυνση του εγκεφάλου. Αρρώστια που κληρονόμησε από τον πατέρα του. Επιστρέφει με μια φοβερή «θανατερή αγωνία» όπως λέει. Ανά πάσα στιγμή μπορεί να πάθει την τελειωτική κρίση. Την ελπίδα για ζωή όμως, τη βρίσκει στο πρόσωπο της υπηρέτριας Ρεγγίνας. Είναι γι’ αυτόν η χαρά της ζωής. Αποφασίζει να την παντρευτεί αλλά προς το τέλος του έργου αποδεικνύεται ότι αυτό είναι αδύνατο να συμβεί. Η Ρεγγίνα φεύγει από το σπίτι κι αυτό είναι και το τελειωτικό χτύπημα για τον Όσβαλντ. Έτσι, ο μόνος άνθρωπος που μπορεί να τον «βοηθήσει» είναι η μητέρα του. Αυτό που της ζητά όμως είναι πολύ σκληρό και πολύ δύσκολο α το κάνει μια μητέρα στο παιδί της!
Eviaportal.gr: Τι σας συγκινεί περισσότερο στο έργο; Και τι στο ρόλο που ενσαρκώνεται;
Μ. Χ.: Ότι πρέπει να προσπαθούμε να νιώθουμε τους ανθρώπους που ζουν μέσα από τα βιβλία, όπως και εκείνους που ζουν μέσα από τη ζωή… Με πληγώνει η κοινωνία του καιρού μου, το ψέμα, η υποκρισία, η ισοπέδωση του ατόμου, το σάπιο οικοδόμημα. Πιστεύω πως κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να ζήσει σύμφωνα με την αλήθεια του εαυτού του και αυτή πρέπει να επιδιώκει μέσα στην κοινωνία και να την απαιτεί για μια καλύτερη ζωή που του αξίζει….
Κ.Φ.: Αυτό που συγκινεί στο έργο είναι το ίδιο το έργο! Είναι καταπληκτικός συγγραφέας ο Ίψεν. Είναι φοβερό το γεγονός ότι τίποτα δε λέγεται τυχαία σε αυτό το έργο. Όλα όσο λέγονται έχουν να κάνουν με αυτά που έγιναν ή θα γίνουν. Κι έτσι ο ηθοποιός, αλλά και ο θεατής με τη σειρά του, καλείτε να ανακαλύψει όλα αυτά τα κομμάτια, να τα βάλει στη σειρά και να δημιουργήσει αυτό το πάζλ που λέγεται παράσταση.
Τώρα, όσον αφορά στο ρόλο μου. Ήταν μεγάλη μου επιθυμία να παίξω αυτό το ρόλο.
Την τελευταία σκηνή του έργου (την πιο δυνατή και σπαρακτική σκηνή) την είχα και στη Δραματική Σχολή. Νομίζω ότι όλοι – ή σχεδόν όλοι- οι ηθοποιοί της γενιάς μου θα ήθελαν να ερμηνεύσουν αυτό το ρόλο. Είναι πολύ δύσκολος και απαιτητικός αλλά απίστευτα γοητευτικός. Με συγκινεί πολύ η ευαισθησία του, η σχέση μάνας- γιου που υπάρχει στο έργο, άλλα και αυτό το αδιέξοδο που δημιουργείται στον Όσβαλντ, εξ αιτίας της ασθένειάς του.
Eviaportal.gr: Θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε το έργο επίκαιρο; Βρίσκετε στοιχεία του και στη σημερινή μας πραγματικότητα;
Μ.Χ.: Θέματα όπως: η κληρονομικότητα, οι ηθικές αξίες, οι προκαταλήψεις, η εξουσία και άλλα σημαντικά που θίγονται στο κείμενο, έχουν απασχολήσει πολλούς ερευνητές, ψυχολόγους, αναλυτές… Στην περίπτωση ‘Ιψεν, ο ‘Οσβαλντ – μοναδικό παιδί της Κας Άλβινγκ, χάνεται στο σκότος της παραφροσύνης, της παραπλάνησης, εξαιτίας της έκφυλης ζωής του πατέρα του, πληρώνοντας άδικα μια ζωή που δεν έζησε και της σιωπής της μητέρας του που η ίδια επέλεξε, γιατί ποτέ ως τώρα δεν τόλμησε να μιλήσει και να πει την αλήθεια στο γιό της, υποκύπτοντας πάντα στους θεσμούς και τις υποχρεώσεις… Το έργο δεν θεωρείται ξεπερασμένο. Αντίθετα πρόκειται για ένα κείμενο άκρως επίκαιρο, εκ των πραγμάτων. Υπάρχουν σύγχρονες μεταδιδόμενες ασθένειες, εμφανείς ή μη, που δημιουργούν εκτρώματα. Φαντάσματα που είναι κληρονομικά… Ο ψεύτικος και επιφανειακός τρόπος ζωής… Ο Ίψεν χειρίζεται δραματουργικά την αρρώστια του Όσβαλντ συμβολικά και πραγματικά. Είδε την κληρονομικότητα σαν αρχαία μοίρα που δύσκολα κανείς ξεφεύγει… Ο αθώος πληρώνει αμαρτίες γονέων…
Κ.Φ.: Όταν ένα έργο χαρακτηρίζεται κλασσικό, σίγουρα αφορά στο σήμερα. Είναι βέβαιο πως κάθε ένας από μας βρίσκει κομμάτια του εαυτού του ή ακόμα και της οικογένειάς του μέσα στους «Βρυκόλακες».
Επίσης θεωρώ πως και σήμερα υπάρχουν «βρυκόλακες». Είναι όλοι αυτοί που μας κυβερνούν και μας στερούν τη χαρά της ζωής. Μας ρουφούν το αίμα κυριολεκτικά.
Για όλους αυτούς μιλάει και ο Ίψεν.
Eviaportal.gr: θα ήθελα και δυο λόγια για τον σκηνοθέτη της παράστασης
Μ.Χ.: Είχα την τύχη να γνωρίσω το Νικηφόρο Νανέρη όταν ήμουν ακόμα παιδί, όταν δεν ήξερα ακόμη πως θα ακολουθήσω θεατρική πορεία. Η μοίρα, μας ένωσε σε αυτή την παράσταση – πρώτη μας συνεργασία και τελευταία σκηνοθεσία του Νικηφόρου… Ήταν για μένα σημαντική στιγμή στην αυτή την πορεία. Όμως έφυγε ξαφνικά…αναπάντεχα…αθόρυβα….. Ένα σπάνιο και λαμπερό πλάσμα που φώτιζε τη ζωή των ανθρώπων γύρω του… Στη μνήμη αυτού του σπουδαίου θεατράνθρωπου- που είχε πάντα στόχους υψηλούς και που έφτασαν πολλές φορές πέρα από τα σύνορα της χώρας μας – αφιερώνεται αυτή η παράσταση που με πολλή αγάπη μας παρέδωσε. Εμείς του δώσαμε την υπόσχεση…Η επιτυχία, του ανήκει…..
Κ.Φ.: Οι Βρυκόλακες ήταν η εναρκτήρια παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Βόλου το 2009-2010.
Η σκηνοθεσία της παράστασης ήταν του Νικηφόρου Νανέρη. Ήταν μεγάλη του επιθυμία, αυτή η παράσταση να ξαναπαιχτεί– δεδομένης της μεγάλης επιτυχίας της σε Βόλο και Αθήνα, αλλά και της υπέροχης εμπειρίας που ζήσαμε τότε στις πρόβες αλλά και στις παραστάσεις.
Δυστυχώς όμως, ο Νικηφόρος έφυγε από τη ζωή τον περασμένο Απρίλιο. Οφείλαμε λοιπόν να πραγματοποιήσουμε αυτή του την επιθυμία, έστω και τώρα που δεν είναι πια κοντά μας. Και το καταφέραμε. Και είμαστε σίγουροι ότι κι εκείνος θα είναι πολύ χαρούμενος που η παράσταση πήρε και πάλι ζωή και που έχει ξανά μεγάλη επιτυχία. Όλες οι παραστάσεις της περιοδείας είναι αφιερωμένες σε κείνον.
Eviaportal.gr: Από τη μέχρι τώρα περιοδεία σας, η ανταπόκριση του κόσμου ποια είναι;
Μ.Χ.: Αυτό που εντυπωσιάζει κυρίως, είναι πως το κοινό διψάει για ότι θεωρείται καλό θέατρο, εννοώντας τις έντιμες για τον κόσμο παραστάσεις, ειδικά στην περιφέρεια που δυστυχώς οι θεατές «αναγκάζονται» να παρακολουθήσουν, οτιδήποτε τους προσφέρεται, ως θέαμα. Η ανταπόκριση του κόσμου είναι συγκινητική γεγονός που οφείλεται κυρίως στο έργο, τη σκηνοθετική άποψη και τις ερμηνείες των ηθοποιών.
Κ.Φ.: Έχουμε πάει σε δώδεκα πόλεις μέχρι σήμερα, και έχουμε κάνει 21 παραστάσεις συνολικά. Η ανταπόκριση, στις περισσότερες από αυτές τις πόλεις- είναι πολύ μεγάλη και, όπως είπα και πριν, μας χαροποιεί πολύ αυτό.
Eviaportal.gr: Αισθάνεστε πως ο κόσμος έχει ανάγκη από το θέατρο ειδικά αυτή την εποχή με όλα τα δεινά που τον βαραίνουν; Διαπιστώνετε να υπάρχει επιστροφή του κόσμου στο «καλό» θέατρο;
Μ.Χ.: Η σχέση του κόσμου με το θέατρο ήταν πάντα η ίδια. Όσοι το αγαπούν το ακολουθούν.
Εκείνοι που είναι καθηλωμένοι σε έναν καναπέ…δεν βγαίνουν να διαμαρτυρηθούν ούτε για ότι δικαιωματικά τους ανήκει… Ουσιαστικά, το τοπίο, έχει αλλάξει. Οι καλλιτέχνες στοχεύουν πάντα στο καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα με σεβασμό στους θεατές. Αν ο κόσμος λόγω έλλειψης θεατρικής παιδείας ή ανάλογων ενδιαφερόντων, δεν το διαβλέπει αυτό και επιλέγει εναλλακτικούς και εύπεπτους τρόπους διασκέδασης, δεν φταίει το ίδιο το θέατρο. Υπάρχουν πάντα καλές παραστάσεις και δεν εννοώ μόνο όσες προωθούνται μέσα από τα Μ.Μ. Ε. Αρκεί να εκτιμούνται οι ίδιες, καθώς και όσοι συμμετέχουν στην προσπάθεια ανεβάσματος παραστάσεων με συνέπεια και ποιότητα.
Κ.Φ.: Πιστεύω πως ο κόσμος πάντα εκτιμά το καλό θέατρο.
Επίσης, νομίζω ότι οι άνθρωποι, όταν βιώνουν δύσκολες καταστάσεις, αναζητούν τρόπους διαφυγής. Μια τέτοια διαφυγή είναι σίγουρα το θέατρο. Άρα, μάλλον ανθεί στις εποχές μας…
Eviaportal.gr: Ο ηθοποιός σήμερα, πώς βιώνει όλη αυτή την κατάσταση στη χώρα μας; Αλλά και εσείς σε προσωπικό – ατομικό επίπεδο;
Μ.Χ.: Είναι δύσκολο αλλά αξίζει η προσπάθεια… Αρκεί οι ηθοποιοί να μην κάνουν “εκπτώσεις”, μόνο και μόνο για να επιβιώσουν. Δεν είναι όλα ότι φαίνεται…Το θέατρο θέλει αγάπη, πίστη, σκληρή δουλειά και αδιάκοπη μελέτη. Δεν είναι απλά βγαίνω και παίζω… Είναι το πως παίζω, τι φέρω μέσα μου και πως αυτό αγγίζει το θεατή ώστε να μπορώ να του μεταφέρω συναισθήματα…μήπως ανοίξουν οι ορίζοντές του… κοιτάξει πιο βαθειά μέσα του. Προσωπικά θεωρώ πως δεν θα μπορούσα να κάνω κάτι διαφορετικό από το επάγγελμα που έχω επιλέξει και που με έχει πλέον σημαδέψει. Πιστεύω πως πολλοί καλλιτέχνες που αντιμετωπίζουν με συνέπεια τη δουλειά τους, παλεύουν να επιβιώσουν μέσα από τις δύσκολες συνθήκες που όλοι μας βιώνουμε… Τουλάχιστον μπορούμε ακόμα να αντιστεκόμαστε με κάτι που μας ευχαριστεί και πιστεύω πως κάνουμε και τους θεατές να ξεχνιούνται, να ταξιδεύουν μαζί μας…
Κ.Φ.: Η κατάσταση είναι αρκετά δύσκολή. Όπως και στα υπόλοιπα επαγγέλματα. Στο δικό μας, ίσως λίγο περισσότερο. Λιγότερες σειρές στην τηλεόραση, περισσότερα έργα με λίγα πρόσωπα.. Πρέπει κανείς να είναι αισιόδοξος όμως. Κι εγώ είμαι. Αν δεν ήμουν, δε θα έμπαινα στη διαδικασία να αναλάβω την παραγωγή αυτής της παράστασης. Πρέπει κανείς να βρίσκει διεξόδους και να είναι πρόθυμος να ρίξει πάρα πολύ δουλειά. Αν το κάνει, δεν υπάρχει περίπτωση να μην επιβιώσει.
Eviaportal.gr: Τι θα λέγατε στο κοινό της Χαλκίδας, προκειμένου να το καλέσετε να παρακολουθήσει την παράσταση; Τι είναι ίσως αυτό που θα του αφήσει φεύγοντας από το θέατρο;
Μ.Χ.: Είναι μια παράσταση βασισμένη στο κλασσικό κείμενο του Ίψεν και στη σκηνοθετική άποψη του Ν.Ν , που επιθυμία του ήταν, να αφορά στο σύγχρονο θεατή για τα καίρια θέματα που πραγματεύεται και την αληθινή όψη της ζωής… Εμείς υπηρετούμε το όραμα… το κοινό θα ταξιδέψει μαζί μας στον κόσμο μας, στον κόσμο όλων εκείνων που κοπίασαν για να δημιουργηθεί η συγκεκριμένη παράσταση…
Κ.Φ. : Αν κάποιος έρθει να δει την παράσταση, νομίζω πως θα φύγει πλήρης και σίγουρα θα σκέφτεται το έργο για αρκετές μέρες. Δεν είναι υπερβολή όταν λέω ότι είναι συγκλονιστικό.
Δεν μπορώ να μιλήσω για μένα αλλά μπορώ να μιλήσω για τις εξαιρετικές ερμηνείες όλων των συναδέλφων μου. Οι «Βρυκόλακες» δεν μπορούν να υπάρξουν αν δεν υπάρχουν δυνατές ερμηνείες. Και σε αυτή την παράσταση υπάρχουν!
Ακολουθείστε μας στο Google News
