Ο Τάσος Γέραλης, Μέλος της Περιφερειακής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ Στερεάς Ελλάδας και Υπεύθυνος των Τομέων Επικοινωνίας και Ανάπτυξης της ΠΕ παραθέτει τις απόψεις του για την ανάπτυξη της Περιφέρειας με την εφαρμογή του Καλλικράτη.
O νέος νόμος της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ για την διοικητική ανασυγκρότηση της χώρας, πιστεύω πως είναι ένα πολύ καλό πρώτο βήμα και δεδομένων των συγκυριών οικονομικών κτλ. και ένας αρκετά στιβαρός και πρώτης τάξεως θεμέλιος λίθος, για να πάει η χώρα μπροστά.
Για την υλοποίηση των στόχων που έχουμε, για την χώρα, τον τόπος μας, θα πρέπει να δράσουμε, πέρα από μικρό-τοπικιστικές αθλιότητες, πέρα από προσωπικές φιλοδοξίες, να επιχειρήσουμε επιτέλους από κοινού ως μια πολιτισμικό- οικονομικό- κοινωνική οντότητα το επόμενο βήμα που δεν έχουμε την πολυτέλεια να είναι σημειωτόν – πόσο μάλλον όπισθεν.
Αναμφίβολα βρισκόμαστε σε μια φάση, που είναι κάτι περισσότερο από εμφανής η κρίση του μεταπρατικού χαρακτήρα και θεώρησης της ανάπτυξης της Εύβοιας. Μιας κρίσης που οι ρίζες της εντοπίζονται πολύ μακριά στο παρελθόν και οι παθογένειες της οφείλονται περισσότερο στην αδυναμία της «παραγωγικής» (;) και της κυρίως πολιτικής και θεσμικής κατά καιρούς εξουσίας να οικοδομήσουν ένα μοντέλο αυτόκεντρης ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας.
Θεωρώ λοιπόν, πως έστω και μια απλή, πλην όμως πραγματική καταγραφή του έμψυχου και άψυχου δυναμικού, προβλημάτων, εκκρεμοτήτων, περιουσιακών στοιχείων κτλ, είναι άμεση και επιτακτική ανάγκη αν θέλουμε να μη χαθεί χρόνος όπως χάθηκε όταν αντί να εντοπίζουμε τις όποιες ατέλειες στο νομοσχέδιο εξαντλήσαμε και εξαντληθήκαμε στην συζήτηση για το πώς θα παρατείνουν την παραμονή στις όποιες εξουσίες κάποιοι.
Πρέπει οι τοπικοί άρχοντες, να καταθέσουν το συντομότερο δυνατό και για πάσα χρήση από τον οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο μια σαφής, πλήρης και ξεκάθαρη εικόνα για κάθε τι που αφορά τον κάθε Δήμο ξεχωριστά, ταξινομημένο θεματικά έτσι ώστε να μπορέσουν να κατατεθούν προγράμματα και όχι υποσχέσεις αυτή τη φορά. Ίσως αποφύγουμε έτσι την επανάληψη του φαινομένου που ζήσαμε από την αλλαγή της κυβέρνησης. Άλλη να είναι δηλαδή η επίσημη εικόνα, άλλα τα δεδομένα και η πραγματικότητα, άλλος ο προγραμματισμός που στήθηκε και εξαγγέλθηκε βάσει αυτών και τελικά άλλες να είναι οι πράξεις, οι αποφάσεις και οι επιλογές.
Έτσι ως πολίτες να μπορούμε να κρίνουμε και να αποφασίσουμε σοβαρά πάνω σε ένα Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Τοπικής Ανάπτυξης και όχι σε αποσπασματικές σαχλαμαρίτσες. Ένα Πρόγραμμα που οφείλει να διαθέτει κυρίως τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
Να είναι Ολοκληρωμένο με την έννοια ότι θα αφορά στην αξιοποίηση του συνόλου των πλουτοπαραγωγικών δυνατοτήτων του Δήμου.
Να είναι Πρόγραμμα με την έννοια ότι θα πρόκειται ουσιαστικά για ένα Παραγωγικό Οδικό Χάρτη, που καθορίζει εξ’ αρχής όλες τις κρίσιμες διόδους αλλά και τις αναγκαίες εναλλακτικές διαδρομές, τους απαραίτητους χρόνους, τους πόρους, τα μέσα αλλά και τους ενδιάμεσους και τελικούς αναπτυξιακούς στόχους.
Να επικεντρώνεται στην Τοπική ανάπτυξη με την έννοια της αυτόκεντρης ανάπτυξης που θα προωθείται «κυκλικά» με κέντρο το ίδιο το Δήμο και τις ανάγκες αλλά και τις ιεραρχημένες προτεραιότητες των κατοίκων του.
Να διαθέτει Πολλαπλά κριτήρια που δεν θα θέτουν σαν μοναδικό στόχο την οικονομική μεγέθυνση, αλλά και την κοινωνική, πολιτισμική και εν τέλει πολιτική βελτίωση των ποιοτικών και όχι μόνο των ποσοτικών δεδομένων του .
Να υπηρετεί τον άνθρωπό, να δίνει έμφαση στη σχέση μεταξύ «ελεύθερου» και «αναγκαίου» χρόνου σχέση που καθορίζει όχι μόνο τη διάρκεια του πρώτου, και την ποιότητά του αλλά δίνει την δυνατότητα στον άνθρωπο να μη συμμετέχει στη ζωή μονόπλευρα.
Να είναι Συμμετοχικό, αφού τόσο η εκπόνηση όσο και η εφαρμογή του Προγράμματος δεν θα μπορεί να είναι αντικείμενο κάποιων ειδικών αλλά ενεργητικής κινητοποίησης και συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών.
Να είναι Πράσινο, αφού κάθε δράση, κάθε πολιτική και κάθε ενέργεια οφείλει να είναι προσανατολισμένη στην πράσινη ανάπτυξη.
Να είναι Αλληλεπιδραστικό, ώστε να εξασφαλίζονται όλες οι κρίσιμες αλληλεπιδράσεις σε οικονομίες κλίμακας και σε πολλαπλασιαστές αποτελεσματικότητας.
Να είναι Πιλοτικό, ώστε να αποτελέσει υποδειγματικό μοντέλο ανάπτυξης και για τους άλλους δήμους της περιοχής.
Να είναι Μετρήσιμο, με την έννοια ότι το Πρόγραμμα θα θέτει συγκεκριμένους ποσοτικούς και άρα μετρήσιμους στόχους και δεν θα εξαντλείται σε «αναπτυξιακές ρητορείες» χωρίς πραγματικό κοινωνικό αντίκρισμα.
Να είναι Ευέλικτο στην διαρκή αναθεώρηση και επαναξιολόγηση των δράσεων και των αποτελεσμάτων τους.
Ένα πρόγραμμα που θεμελιώδης στόχος του να είναι η μετρήσιμη και πολύμορφη τοπική ανάπτυξη κινητοποιώντας όλους τους παραγωγικούς πόρους , που περιγράφεται στα παραπάνω χαρακτηριστικά, με τρόπο ώστε το τελικό παραγωγικό ισοζύγιο της περιοχής μας να γίνει σε σύντομο χρόνο θετικό και να τεθούν ουσιαστικές βάσεις για την διαρκή και αειφόρο βελτίωση του.
Ένα πρόγραμμα που θα εξασφαλίζει τη δυνατότητα ενεργητικής συμμετοχής ενός κρίσιμου μεγέθους του τοπικού πληθυσμού που θα υιοθετήσει τις καλές πρακτικές του προγράμματος. Με την έννοια αυτή ιδέες όπως η κοινωνική αλληλεγγύη, ο εθελοντισμός θα πρέπει να γίνει εφικτό να ξαναβρούν το ουσιαστικό τους περιεχόμενο.
Αντίστοιχα κοινωνικοί φορείς, όπως Επιμελητήρια, Σύλλογοι, Ενώσεις Πολιτών κ.λ.π. να είναι σπουδαίοι παράγοντες στην όλη αναπτυξιακή διαδικασία.
Ένα πρόγραμμα του οποίου η απαρχή και μόνο της υλοποίησης του και τα πρώτα δείγματα γραφής του να είναι εφικτό να προσελκύσει σημαντικές μικρές ή μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις αφού τα πολλαπλασιαστικά οφέλη από αυτό θα αποτελούν συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Ένα πρόγραμμα που θα εξασφαλίζει και θα αξιοποιεί επιπλέον, την ανάγκη ευρείας λαϊκής συμμετοχής και θα αναδείξει νέες ή λησμονημένες άμεσο-δημοκρατικές διαδικασίες όπως οι λαϊκές συνελεύσεις, οι επιτροπές ανά κοινότητα, οι κλαδικές προγραμματικές συμφωνίες κ.α. αναδεικνύοντας την πραγματική Πολιτική στο επίκεντρο των κοινωνικών λειτουργιών.
Ένα πρόγραμμα που θα καθιστά την όποια Δημοτική αρχή έναν ευέλικτο επιτελικό μηχανισμού που θα ενσωματώνει δημιουργικά τις επιλογές της τοπικής κοινωνίας με υποκίνηση των τοπικών και εθνικών αναπτυξιακών φορέων.
Ένα πρόγραμμα που να μπορεί να «πυροδοτήσει» μια νέας μορφής αναπτυξιακή πορεία για την περιοχή, αφυπνίζοντας τις δημιουργικές δυνάμεις της τοπικής κοινωνίας και αξιοποιώντας ανεκμετάλλευτους πόρους. Που να μπορεί ακόμη να αποκαταστήσει ένα μεγάλο μέρος χρόνιων στρεβλώσεων και «αδικιών» που οδήγησαν τη περιοχή σε αρνητικό αναπτυξιακό ισοζύγιο.
Με την έννοια αυτή, οικονομικοί και ανθρώπινοι πόροι που «εξάγονται» εκτός της τοπικής οικονομίας θα επαναπροσανατολιστούν σε μια λογική αυτόκεντρης αξιοποίησης.
Σε κοινωνικό-πολιτισμικό επίπεδο και στο μέτρο της συμμετοχής-εμπλοκής των πολιτών θα επιτυγχάνεται σταδιακά η άρση των συνεπειών ενός έντονου «παρασιτισμού» που διακρίνει την τοπική κοινωνία κατά τα τελευταία χρόνια.
Απαιτείται όμως μεγάλη προσοχή στην κατάστρωση ενός εφικτού και υλοποιήσιμου προγράμματος αφού σχεδόν πάντοτε σε τέτοιου είδους και μεγέθους προγραμματισμούς υφίσταται ο κίνδυνος καλλιέργειας υπερβολικών προσδοκιών και της ενδεχόμενης διάψευσης τους που θα λειτουργήσει εν τέλει αποκαρδιωτικά και αρνητικά, δεδομένων των ιδιότυπων χαρακτη-ριστικών των τοπικών κοινωνιών.
Ένας δεύτερος προβληματισμός είναι η πιθανότητα απουσίας πόρων ιδιαίτερα μέσα στις σημερινές συνθήκες, οπότε γι’ αυτό ακριβώς απαιτείται η μέγιστη τεκμηρίωση των πραγματικών αναπτυξιακών δυνατοτήτων κάθε δράσης, αλλά και η εν γένει εξασφάλιση πολλαπλασιαστικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ των διαφόρων δομών και δράσεων.
Τρίτος παράγοντας επικινδυνότητας είναι η εμφάνιση ισχυρών μηχανισμών και στρεβλώσεων που μπορεί να προβάλλουν κρίσιμες αντιστάσεις. Για το σκοπό αυτό απαιτείται ισχυρή πολιτική βούληση και κυριολεκτικά αναπτυξιακή εμμονή για την υπέρβαση τους.
Αντίστοιχα ισχυρή πολιτική βούληση απαιτείται για την εξασφάλιση της υιοθέτησης του σχεδίου από την τοπική κοινωνία και την εξ αυτού ενεργοποίηση της.
Ο «Καλλικράτης» λοιπόν μπορεί, στα κατάλληλα χέρια, στα κατάλληλα μυαλά να είναι το εργαλείο για να επιτύχουμε ως κοινωνία όλα όσα δεν μας άφησαν καν την δυνατότητα να τα ονειρευτούμε τόσα χρόνια.
Το στοίχημα είναι εδώ για όσους ενδιαφέρονται και σίγουρα είναι πολύ πιο πάνω και από τα όρια του χωριού τους, της νοημοσύνης, της αντίληψης και των συμφερόντων ορισμένων.
Είναι ένα μονόδρομος που όσοι δεν δημιουργήσουν και δεν χρησιμοποιήσουν έστω και τώρα τα εργαλεία του, απαγκιστρώνοντας πλήρως τον λόγο, τις σκέψεις και τις πρακτικές τους από την μικροπολιτική χειραγώγηση των πολιτών, θα είναι και αυτοί που θα στερηθούν πλήρως το δικαίωμα να ισχυριστούν ότι συνεισέφεραν στην ανάπτυξη και στην πρόοδο του νησιού και των κατοίκων του συμβάλλοντας στο να γίνει αυτός ο μονόδρομος μια διάπλατη, ομαλή και χρήσιμη λεωφόρο.
